Βιογραφία

Η Δέσπω Μαγκώνη γεννήθηκε το 1943 στην Αθήνα. Είναι Ελληνοαμερικανίδα εικαστικός και ζει στη Νέα Υόρκη από το 1968. Ζωγραφίζει, σχεδιάζει και φτιάχνει βιβλία-έργα τέχνης (artist's books). Το έργο της μιλά κυρίως για τον άνθρωπο, και ιδιαίτερα για τη γυναίκα, για τη βία, τη δύναμη και τον πόνο. Όπως λέει η ίδια, «το δέντρο της ζωής μου έχει τις ρίζες του στον παλιό κόσμο, αλλά άνθισε στο Μπρούκλιν».

Από το 1962 ως το 1967 σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, στα εργαστήρια του Γιάννη Μόραλη και του Κώστα Γεωργακόπουλου. Πήρε πτυχίο ζωγραφικής και δίπλωμα τοιχογραφίας και αγιογραφίας. Ένα από τα φοιτητικά της έργα, η «Υπαίθρια σπουδή» (1967), ανήκει ακόμη στη συλλογή της Σχολής. Το 1968 έφυγε για τη Νέα Υόρκη, όπου σπούδασε χαρακτική στο New School for Social Research και δούλευε ως γραφίστρια ως το 1974.

Η πρώτη της ατομική έκθεση έγινε το 1973 στην Αθήνα, στην γκαλερί Rotunda. Την ίδια χρονιά και το 1975 πήρε μέρος στις Πανελλήνιες Εκθέσεις στο Ζάππειο. Το 1974 βραβεύτηκε με το Χρυσό Μετάλλιο (Palme d'Or) στο Διεθνές Φεστιβάλ Ζωγραφικής και Χαρακτικής του Saint-Germain-des-Prés στο Παρίσι. Στα πρώτα χρόνια στη Νέα Υόρκη δοκίμασε την αφηρημένη ζωγραφική των μεγάλων χρωματικών επιφανειών. Γρήγορα όμως γύρισε στην ανθρώπινη μορφή, που έμεινε από τότε το κέντρο της δουλειάς της.

Η ζωγραφική της έχει τις ρίζες της στον εξπρεσιονισμό. Οι μορφές της είναι έντονες και συχνά βίαιες, και δείχνουν τις σκληρές πλευρές της ανθρώπινης ζωής, ειδικά της ζωής των γυναικών. Παίρνει ιστορίες από τον μύθο, την ιστορία και την επικαιρότητα και τις φέρνει στο σήμερα. Συχνά δουλεύει σε σειρές έργων. Στα «People in the News» (1977) ζωγράφισε με παστέλ πάνω σε σελίδες των New York Times. Στη σειρά «Fears of a Knife Thrower's Assistant» θέμα της είναι οι φόβοι της βοηθού ενός μαχαιροβόλου. Η σειρά «The Queen's Moves in a Game of Chess» παρομοιάζει τη θέση της γυναίκας με τις κινήσεις της βασίλισσας σε μια παρτίδα σκάκι και παρουσιάστηκε το 1994 στην γκαλερί του Brooklyn College. Στις «Χίλιες και μία νύχτες» (1996–2000) ξαναδιηγείται την ιστορία της Σεχραζάτ. Το έργο της ωρίμασε μέσα στο φεμινιστικό κλίμα της Νέας Υόρκης των δεκαετιών του 1970 και του 1980. Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 η γλώσσα της έγινε πιο αφηρημένη, με θέματα όπως η ανατομία του σώματος, ο λαβύρινθος και το σύμπαν.

Μεγάλο μέρος της δουλειάς της είναι τα βιβλία-έργα τέχνης. Συχνά ξαναστήνει με δικό της τρόπο παλιά μυθιστορήματα, όπως στο «Deconstructing Huckleberry Finn» (2016), και τα παρουσιάζει μέσα από την γκαλερί Central Booking και το Center for Book Arts της Νέας Υόρκης.

Έχει κάνει περισσότερες από είκοσι ατομικές εκθέσεις στις ΗΠΑ, την Ελλάδα και την Κορέα. Στη Νέα Υόρκη εξέθεσε στη Nonson Gallery (1976, 1978, 1979), στην Kouros Gallery (1984, 2009), στο Alternative Museum (1986), στην Andre Zarre Gallery (1997), στο John Jay College (1998, 2000) και στο The Empty Circle στο Μπρούκλιν (2021). Στην Αθήνα εξέθεσε στις γκαλερί Ώρα και Νέες Μορφές, στο Νιού Τζέρσεϊ στην Robeson Gallery του Rutgers (1994) και στην Κορέα στη Shinsaegae Gallery του Γκουάνγκτζου (2001).

Πήρε επίσης μέρος σε πολλές ομαδικές εκθέσεις. Ανάμεσά τους ήταν οι «Visual Politics» (1982) και «Disinformation: The Manufacture of Consent» (1985) στο Alternative Museum, η «Three Generations of Greek Women Artists» στο National Museum of Women in the Arts της Ουάσιγκτον (1989) και η «Images of Death in Contemporary Art» στο Haggerty Museum of Art του Μιλγουόκι (1990). Ακολούθησαν η «Penelopeia: The Other Journey» στο Hellenic Museum του Σικάγου (2006), η «Nees Morfes / 50 Years Later» στο Μουσείο Μπενάκη (2009) και η «30: A Brooklyn Salon» στο BRIC (2011). Συμμετείχε ακόμη στις εκθέσεις «Transplants: Greek Diaspora Artists» (2018) και «No Trespassing: Artists Comment on the Migration Crisis» (2024) στο John Jay College, καθώς και στη «Ζωογόνος Τέχνη: 9 Γυναίκες Καλλιτέχνες της Διασποράς» στο Queens College (2020). Το 2011 το BRIC Contemporary Art την ανέδειξε «Καλλιτέχνιδα του Μήνα».

Για τη δουλειά της έχουν γράψει, μεταξύ άλλων, η Ελένη Βακαλό, ο Μάνος Στεφανίδης, ο Donald Kuspit, ο Raphael Rubinstein, η Eleanor Heartney και η Θάλεια Βραχοπούλου. Έργα της βρίσκονται στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης, στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, στο Μουσείο Βορρέ, στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Φλώρινας, στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων, στο Mint Museum της Βόρειας Καρολίνας, στο Centro de Arte Moderno της Γουαδαλαχάρα, στο Kwangju Art Museum της Κορέας και στο University of Miami.

Η Δέσπω Μαγκώνη ζει και δουλεύει στο Μπρούκλιν. Μέσα από περισσότερα από πενήντα χρόνια δουλειάς, έχει κάνει την προσωπική εμπειρία της μετανάστριας και της γυναίκας μια τέχνη που μιλά για όλους.

Βιβλιογραφία – Πηγές

1. Magoni, D. «Biography» και «Resume». Επίσημη ιστοσελίδα της καλλιτέχνιδας.
2. Art22. «Μαγκώνη Δέσπω» (2012).
3. Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης, Ρέθυμνο. «Μαγκώνη Δέσπω».
4. Anya and Andrew Shiva Gallery, John Jay College of Criminal Justice (CUNY). «Despo Magoni».
5. SearchCulture.gr. «Μαγκώνη Δέσπω», «Υπαίθρια σπουδή» (1967), συλλογή Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών.
6. Morgan, R. C. (2024, 26 Απριλίου). «A Nuanced Exploration of Art Books Made by Three Artists». Whitehot Magazine.
7. Τσάκας, Δ. (2020, 23 Μαΐου). «»Ζωογόνος Τέχνη» – μια επί πλέον καινοτομία του Προγράμματος Ε/Α Διασποράς στο Queens College». Anamniseis.
8. Rubinstein, R. (1994). Old Game, New Rules: The Queen's Moves in a Game of Chess. Κατάλογος έκθεσης, Brooklyn College Art Gallery, Νέα Υόρκη.
9. Kuspit, D. (1999). Despo Magoni's Humanistic Expression. Κατάλογος έκθεσης, John Jay College Gallery, Νέα Υόρκη.
10. Heartney, E. (1997). Myth & Memory. Κατάλογος έκθεσης, Andre Zarre Gallery, Νέα Υόρκη.
11. Iliopoulou-Rogan, D. & Posner, H. (1989). Three Generations of Greek Women Artists. Κατάλογος έκθεσης, National Museum of Women in the Arts, Ουάσιγκτον.
12. Portelance, B. (2011, 28 Σεπτεμβρίου). «Artist of the Month: Despo Magoni». BRIC Contemporary Art.
13. Βακαλό, Ε. (1982). Μεταπολεμική τέχνη στην Ελλάδα: Εξπρεσιονισμός – Υπερρεαλισμός, τόμ. 2. Αθήνα: Κέδρος.
14. Στεφανίδης, Μ. (2001). Ελληνομουσείον: Έξι αιώνες ελληνικής ζωγραφικής, τόμ. 2. Αθήνα: Μίλητος.

Η βιογραφία δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.